
«Ευρωκοινοβούλιο και Ευρωεκλογές» Τι ψηφίζουμε την Κυριακή και γιατί;
Δημοσιεύτηκε στις 30 Μαΐου 2026
Τι σημασία έχουν οι εκλογές αυτές και πως επηρεάζεται η ζωή μας; Όλα τα ερωτήματα είναι εύλογα, καθώς το διεθνές σύστημα είναι κάτι παραπάνω από περίπλοκο. Για την ομαλή λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) έχουν συσταθεί διαφορετικά όργανα, με συγκεκριμένους σκοπούς. Για να καταλάβουμε τι ψηφίζουμε, αρκεί να γνωρίζουμε τα παρακάτω.
Ποιος είναι ο ρόλος της Ε.Ε. ; Στο εσωτερικό της ένωσης, οι αρμοδιότητες ακολουθούν τους τομείς: της εσωτερική αγοράς (εμπόριο και επενδύσεις), της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, της νομισματικής ένωσης (Ευρώ), της αειφόρου ανάπτυξης της Ευρώπης (περιβάλλον), της κοινωνικής, τεχνολογικής και επιστημονικής προόδου. Ακόμη η Ε.Ε. έχει δικαιοδοσία σε θέματα ειρήνης, ασφάλειας, δικαιοσύνης, της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων, αλλά και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών, στην καταπολέμηση διακρίσεων και την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, την προστασία της πολιτιστικής και της γλωσσικής ποικιλομορφίας. Εκτός συνόρων η δικαιοδοσία της αφορά, τα τελωνεία, το άσυλο και τη μετανάστευση. Οι ευρωβουλευτές, θα είναι εκείνοι, που με τη ψήφο τους θα αποφασίζουν για τα παραπάνω θέματα.
Οι ευρωβουλευτές απαρτίζουν το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, το οποίο είναι το μοναδικό άμεσα εκλεγμένο σώμα της Ε.Ε. , όπου ο πολίτης αποφασίζει τους εκπροσώπους. Το σώμα για την επόμενη εκλογική περίοδο θα αποτελείται από 720 ευρωβουλευτές συνολικά, από τα 27 κράτη μέλη της Ε.Ε. Κάθε χώρα, αναλογικά με τον πληθυσμό της, εκλέγει έναν συγκεκριμένο αριθμό βουλευτών. Ο μέγιστος αριθμός ευρωβουλευτών ανά χώρα είναι 96 (π.χ. Γερμανία) και ο ελάχιστος 6 (π.χ. Μάλτα). Η Ελλάδα εκλέγει 21 βουλευτές. Ο αριθμός αυτός βγαίνει από ένα σύστημα φθίνουσας αναλογικότητας, με σκοπό την ενίσχυση των μικρότερων κρατών. Για να το εξηγήσουμε απλά: Η Γερμανία με περίπου 84 εκατομμύρια κατοίκους, ο ένας ευρωβουλευτής αντιστοιχεί σε 875.000 κατοίκους, η Μάλτα με 520 χιλιάδες κατοίκους, ένας ευρωβουλευτής αντιστοιχεί σε 86.667 κατοίκους και η Ελλάδα με 10.5 εκατομμύρια πολίτες, ένας ευρωβουλευτής αντιστοιχεί σε 500.000 κατοίκους. Δίκαιο; Όχι. Η ψήφος έχει διαφορετική ισχύ και διαφορετικό αποτέλεσμα στη σύσταση του κοινοβουλίου, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα ουσιαστικό έλλειμα της δημοκρατίας. Με απλά λόγια, η ψήφος η δικιά μας είναι κοντά δύο φορές πιο ισχυρή από τη ψήφο του Γερμανού πολίτη και πέντε φορές πιο αδύναμη από τη ψήφο του Μαλτέζου πολίτη. Η συνταγματικότητα αυτού του μέτρου έχει αναλυθεί και έχει επικριθεί αρκετά στο νομικό κλάδο. Το σημαντικό είναι ότι αποτελεί μία προσπάθεια διαμόρφωσης δικαιοσύνης και ισότητας στον ευρωπαϊκό χώρο, μεταξύ μεγάλων και μικρών πληθυσμιακά χωρών.
Οι βασικές αρμοδιότητες των ευρωβουλευτών είναι οι εξής: 1) συμμετοχή στη νομοθετική διαδικασία, 2) εποπτική (έλεγχος της ομαλής λειτουργίας των άλλων οργάνων), 3) δημοσιονομική και 4) η εκλογή του/της προέδρου της ευρωπαϊκής επιτροπής (κομισιόν). Η πιο σημαντική αρμοδιότητα των Ευρωβουλευτών είναι η νομοθετική διαδικασία.
Στη νομοθετική διαδικασία συμμετέχουν δύο ακόμα όργανα της Ε.Ε, η ευρωπαϊκή επιτροπή και το συμβούλιο της Ευρώπης, με σκοπό την εξισορρόπηση του δημοκρατικού ελλείμματος. Η επιτροπή είναι ένα είδος κυβέρνησης της Ε.Ε. και αποτελείται από έναν επίτροπο (ανεξάρτητο πρόσωπο, που λειτουργεί με μοναδικό γνώμονα την Ε.Ε. και χωρίς δεσμούς εξάρτησης με τη χώρα προέλευσης), ανά κράτος μέλος. Το συμβούλιο της Ευρώπης, αποτελείται από τους υπουργούς των χωρών, ανάλογα με το θέμα της διαβούλευσης. Για παράδειγμα, όταν πρόκειται για οικονομικά θέματα, η σύσταση του συμβουλίου αποτελείται από τους 27 υπουργούς οικονομικών συν τον πρόεδρο του συμβουλίου. Το συμβούλιο αυτό είναι γνωστό σε εμάς ως «Eurogroup».
Πως εκδίδονται κανονισμοί, οδηγίες ή αποφάσεις; Η διαδικασία είναι η εξής:
1. Η ευρωπαϊκή επιτροπή προτείνει στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ένα καινούργιο νομοθετικό έργο.
2. Το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο είτε δέχεται το κείμενο αυτούσιο, είτε κάνει τις απαραίτητες αλλαγές. Έπειτα ψηφίζεται στο κοινοβούλιο. Αν ψηφιστεί, προωθείτε στο συμβούλιο της Ευρώπης.
3. Αν το συμβούλιο της Ευρώπης το δεχτεί, χωρίς να κάνει αλλαγές, ψηφίζεται ο νόμος. Αν το συμβούλιο κάνει αλλαγές, ξανά επιστρέφει στο ευρωκοινοβούλιο και η διαδικασία επαναλαμβάνεται. Αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει μέχρι δύο φορές.
4. Αν δεν έρθουν σε συμφωνία, το κοινοβούλιο με το συμβούλιο, τότε δημιουργείται ειδική επιτροπή.
5. Αν δεν έρθουν και πάλι σε συμφωνία, τότε η πρόταση απορρίπτεται. Αν συμφωνήσουν, τότε επικυρώνεται.
Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η νομοθετική διαδικασία. Οι πιο σημαντικές κατηγορίες είναι οι ευρωπαϊκές οδηγίες και οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί. Όταν επικυρώνεται μία νέα οδηγία, τότε τα κράτη μέλη, έχουν ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να διαμορφώσουν τους εκάστοτε νόμους, με σκοπό να συμφωνούν οι κρατικές νομοθεσίες με την εκάστοτε οδηγία. Ένας ευρωπαϊκός κανονισμός από την άλλη, ισχύει αυτούσιος και υποχρεωτικά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Αυτή είναι η κύρια αρμοδιότητα των ευρωβουλευτών.
Την Κυριακή λοιπόν ψηφίζουμε για το μέλλον της Ευρώπης. Δεν πρόκειται για εκλογές δεύτερης ευκαιρίας, ούτε για εθνικές εκλογές. Δεν πρόκειται για τους καλοπληρωμένους εξόριστους στην Ευρώπη. Ψηφίζουμε τους ανθρώπους, που θα εκπροσωπήσουν τη χώρα μας σε καίρια ζητήματα, τα οποία μπορούν να επιλυθούν μόνο με τη συνεργασία των κρατών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία είναι αδιανόητο, να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε κινδύνους, αλλά και εξελίξεις του μέλλοντος, αποκλεισμένοι από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Για να ανταγωνιστούμε μεγάλες δυνάμεις, όπως είναι η Αμερική, η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία μία ενωμένη Ευρώπη είναι απαραίτητη. Ζητήματα, όπως είναι η μετανάστευση, η ακρίβεια, αλλά και η επένδυση σε τεχνολογίες, σε ενεργειακές δομές, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν κεντρικά. Θέματα όπως η φορολογία, το δημογραφικό, η άμυνα και η ασφάλεια αποτελούν τα ερωτήματα της επόμενης ημέρας. Σίγουρα δεν είναι το τέλειο σύστημα και επιδέχεται αλλαγές. Οι εξελίξεις της εποχής όμως, μας δίνουν την ευκαιρία, να αποτελέσει η χώρα μας κόμβο επενδύσεων και συνεργασίας μεταξύ των χωρών. Είναι η ευκαιρία μας, να μην είμαστε πλέον ο φτωχός νότος. Είναι η ευκαιρία μας, να εκμεταλλευτούμε τη γεωγραφική μας θέση και να γίνουμε το επίκεντρο της αυριανής πολιτικής. Για αυτό και η ψήφος όλων μας είναι απαραίτητη.
